Χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων - Οι θέσεις μας

Αναρτήθηκε την 17-07-2014
Χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων - Οι θέσεις μας

Το κίνημά πολιτών “Έλληνες Φορολογούμενοι” είναι αντίθετο τόσο με το ισχύον σύστημα χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων, όσο κυρίως με τις πρακτικές ελέγχου που εφαρμόζονται. Τα ποσά που δίδονται στα πολιτικά κόμματα είναι προκλητικά υψηλά. Μέχρι πρόσφατα ήταν ανάμεσα στα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (δείτε σχετικό πίνακα). Όμως, ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι στη λειτουργία της χρηματοδότησης των κομμάτων στην Ελλάδα, αλλά και γενικότερα στη διακίνηση του πολιτικού χρήματος, υπάρχει μία υποκριτική πλήρης αδιαφάνεια, η οποία προσβάλλει τη νοημοσύνη των πολιτών και διασύρει τη χώρα στο εξωτερικό και τους διεθνείς οργανισμούς.

Οι βασικές αντιρρήσεις μας στο ισχύον σύστημα αφορούν:

  • Στο ύψος του ποσού που δίδεται κάθε χρόνο. Μέχρι και το έτος 2011, τα ποσά αυτά ήταν από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, φθάνοντας περίπου στα € 64 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. Παρά την (άτυπη) μείωσή τους, εξακολουθούν να παραμένουν προκλητικά υψηλά, με δεδομένη τη χρηματοοικονομική κατάσταση της χώρας.
  • Στη χρηματοδότηση των κομμάτων για “επιστημονική έρευνα”. Αυτό επειδή κανένα κόμμα δεν έχει επιστημονικές ομάδες που να ασχολούνται με έρευνα.
  • Στον τρόπο ελέγχου των εσόδων και των δαπανών. Ακόμη και σήμερα, στην πράξη, τα κόμματα ελέγχονται από τους ίδιους τους ...βουλευτές τους! Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που ουδέποτε έχει βρεθεί κάποια παρατυπία στους "δήθεν" ελέγχους.
  • Στη δημοσιοποίηση των οικονομικών στοιχείων των κομμάτων. Σήμερα υπάρχει πλήρες σκοτάδι και αδιαφάνεια και είναι πρακτικά πάρα πολύ δύσκολο έως αδύνατο για κάποιον να βρει έστω τον ισολογισμό ενός κόμματος.
  • Στο γενικότερο σύστημα της ασυλίας των βουλευτών, αφού ο τρόπος που εφαρμόζεται, επιτρέπει την ατιμωρησία σε παράνομες πρακτικές των βουλευτών και των ιδίων των κομμάτων.

 
Από την άλλη πλευρά, είμαστε αντίθετοι με την κατάργηση της κρατικής χρηματοδότησης. Οι 25 από τις 28 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης -και σχεδόν όλες οι χώρες του ΟΟΣΑ- λειτουργούν με κάποιο σύστημα χρηματοδότησης των κομμάτων τους. Και αυτό, επειδή η κρατική χρηματοδότηση βοηθά στη διατήρηση ισχυρών δημοκρατικών δομών στην πολιτική και στις κοινωνίες τους. Μπορούμε άλλωστε να δούμε το παράδειγμα της Ιταλίας, όταν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 -λόγω των σκανδάλων που έβγαιναν στην επιφάνεια- αποφασίστηκε η πλήρης διακοπή της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων. Το αποτέλεσμα ήταν να χρεοκοπήσουν τα υφιστάμενα κόμματα και να εμφανιστεί στο προσκήνιο ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, μεγιστάνας του χρήματος και των ΜΜΕ και, λόγω της οικονομικής του ισχύος, να κυριαρχήσει στην πολιτική σκηνή της Ιταλίας για δύο σχεδόν δεκαετίες.

Βασική πηγή της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων θα πρέπει να είναι η ίδια η κοινωνία. Και η κρατική χρηματοδότηση, θα πρέπει να μειωθεί σε ποσοστό 0,3 έως 0,4 τοις χιλίοις επί των κρατικών εσόδων (αντί του 1,0 της χιλίοις που βρίσκεται σήμερα) και θα πρέπει να καταβάλλεται επικουρικά στα κόμματα, με βάση τα ποσά που αυτά συγκέντρωσαν από τους πολίτες. Το πώς θα γίνεται η κατανομή, είναι κάτι που μπορεί να διευρευνηθεί. Άλλωστε, υπάρχουν παραδείγματα άλλων κρατών που μπορούν να μας δείξουν τον τρόπο.

Αυτή η πρόταση έχει μία λογική. Όταν ένα κόμμα δε μπορεί να συγκεντώσει χρήματα από τα ίδια του τα μέλη ή από τους πολίτες, τότε γιατί οι πολίτες να αναγκάζονται να πληρώνουν έμμεσα το κόμμα αυτό, μέσα από τον κρατικό Προϋπολογισμό; Εάν ένα κόμμα δε μπορεί να εμπνεύσει τους πολίτες για να το χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι (με μικρές εισφορές) γιατί να το χρηματοδοτεί το ίδιο το Κράτος; Σήμερα, τα κόμματα που εισπράττουν πολλά εκατομμύρια από το υστέρημα του φορολογούμενου, συγκεντρώνουν εισφορές και χορηγίες που (με εξαίρεση το ΚΚΕ) μετά βίας έφθασαν στο 2012 στο 10% ή στο 15% του ποσού της κρατικής επιχορήγησης.

Ένα αντίστοιχο σύστημα εφαρμόζεται στη Γερμανία, όπου πέραν μίας χαμηλής σταθερής χρηματοδότησης ανά ψήφο, το κάθε κόμμα εισπράττει 0,38 ευρώ για κάθε ευρώ που συγκέντρωσε από εισφορές πολιτών που κυμαίνονται κάτω από το όριο των 3.300 ευρώ. Παράλληλα, το συνολικό ποσό με το οποίο χρηματοδοτείται το κάθε κόμμα, δε μπορεί να υπερβαίνει το ποσό που το κόμμα συγκέντρωσε από ιδιωτικές εισφορές.

Οι “Έλληνες Φορολογούμενοι” θα προσπαθήσουμε να διαδώσουμε αυτή την πρόταση στην κοινωνία. Αν μία τέτοια πρόταση κατορθώσει να διαδοθεί και -τελικά- να υιοθετηθεί από τη Βουλή, τότε θα έχουμε ένα καλύτερο πολιτικό σύστημα στη χώρα μας.

Ας το δούμε και αλλιώς. Σαν πολιτικό κόμμα, θα πρέπει να βάλουμε κίνητρα στους ίδιους μας τους εαυτούς για να κινητοποιηθούμε και για να αναγκάσουμε το μυαλό μας να βρει ιδέες και τρόπους για την επαρκή χρηματοδότησή μας. Το ίδιο δεν κάνουμε και στις δουλειές μας; Ας λειτουργήσουμε με τον ίδιο τρόπο και το κίνημά μας.

Παράλληλα με αυτή τη βασική μας θέση, υποστηρίζουμε και διεκδικούμε:

  • Την κατάργηση της “επιστημονικής χρηματοδότησης” των κομμάτων (σήμερα φθάνει στο 10% της τακτικής χρηματοδότησης).

  • Την κατάργηση της εκλογικής χρηματοδότησης στις περιπτώσεις έκτακτων εκλογών.

  • Την αλλαγή του τρόπου ελέγχου της διακίνησης του πολιτικού χρήματος. Ο έλεγχος θα πρέπει να γίνεται από ανώτερους και ανώτατους δικαστές, χωρίς καμία εμπλοκή βουλευτών (ο ελεγχόμενος δε νοείται να είναι και ελεγκτής).

  • Την υποχρεωτική χρήση ορκωτών ελεγκτών – λογιστών στη λειτουργία τους και την κατάρτιση του ισολογισμού τους.

  • Την αλλαγή του λογιστικού συστήματος σε διπλογραφικό, από απλογραφικό.

  • Την υποχρεωτική δημοσίευση του ισολογισμού στο site του κόμματος και την υποχρεωτική παραμονή του εκεί για διάστημα 10 ετών τουλάχιστον.

  • Την κατάργιση της ασυλίας των βουλευτών για μη πολιτικά αδικήματα.

 

Σημείωση: Όταν στα τέλη του 2011 γίνονταν συζήτηση στη Βουλή για το ζήτημα της χρηματοδότησης των κομμάτων, ο Σύλλογος Έλληνες Φορολογούμενοι (πρόδρομος του πολιτικού κόμματος "Έλληνες Φορολογούμενοι - Κίνημα Πολιτών"), εκπόνησε μελέτη με τίτλο “Η χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων”, στην οποία εξετάζονταν το σύστημα χρηματοδότησης των κομμάτων στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τα συστήματα χρηματοδότησης των υπόλοιπων 26 (τότε) χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η μελέτη αυτή παραδόθηκε στους βουλευτές όλων των κομμάτων και στα μέλη της τότε Κυβέρνησης. Το πόρισμα που, λίγο αργότερα, κατέθεσε προς την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής ο τότε Υπουργός Εσωτερικών κ. Τάσος Γιαννίτσης, σε μεγάλο βαθμό, βασίστηκε στα συμπεράσματα και τις προτάσεις της μελέτης αυτής.

 

Δείτε και κατεβάστε ολόκληρη τη μελέτη.